Door pastoor Jack Geudens, Smakt, 31-10-2026
Een inleidend woord over mijn achtergrond
Als pastoor en als gediplomeerd arbeidstherapeut kijk ik naar de mens vanuit een integrale visie. Een arbeidstherapeut is in essentie een activiteitenbegeleider die de mens nabijstaat in zijn confrontatie met ziekte, psychisch lijden en belemmerende omgevingsfactoren. Het doel van deze therapie is niet louter dagbesteding, maar het actief ondersteunen en begeleiden van de mens in zijn proces van menswording.
Deze benadering is diep onderbouwd door de psychologie en psychiatrie van vermaarde zielzorgers en psychiaters zoals dr. Anna Terruwe, dr. Conrad Baars en dr. Willem Schijns. Hun visie op de bevestigingsleer leert ons dat een mens pas tot zijn volle menselijke en spirituele ontplooiing kan komen wanneer hij zich in zijn diepste wezen gekend, aanvaard en bemind weet. Wanneer de mens wordt gereduceerd tot een louter biologisch mechanisme, raakt de ziel beschadigd. En wanneer de ziel beschadigd raakt, stokt het proces van menswording. Met die achtergrond en uit diep pastorale bewogenheid reflecteer ik op de huidige kentering in ons intellectuele landschap.
1. Het vertrek van een vlaggenschip: de academische context
In januari 2024 kondigde prof. dr. Johan Braeckman (58), prominent atheïstisch filosoof, evolutiebioloog en opvolger van wijlen Etienne Vermeersch, verrassend zijn vroegtijdige vertrek aan bij de Universiteit Gent (UGent) — negen jaar vóór zijn statutaire emeritaat. In een openhartig interview in De Morgen (gepubliceerd op etiennevermeersch.be) lichtte hij zijn besluit toe:
- Toenemende weerstand tegen Darwin: Braeckman stelde vast dat het neodarwinistische, materialistische paradigma voor toekomstig onderzoek steeds moeilijker academische ingang en financiering krijgt. “De weerstand tegen Darwin is alleen maar toegenomen,” merkte hij op.
- Dubbele maatstaf in de menswetenschappen: Waar psychoanalytische of maatschappijkritische theorieën volgens hem zonder hard bewijs ruime ingang vinden, stuit het idee dat menselijk gedrag, moraal en kunst louter biologisch-evolutionaire bijproducten (‘ultimate explanations’) zijn, op grote terughoudendheid.
- Het Epicuristisch ideaal: Gevraagd naar het ultieme filosofische werk, verweed Braeckman naar De rerum natura (De natuur der dingen) van Lucretius. Dit werk uit de antieke oudheid huldigt het standpunt dat de natuur doelloos is, dat er geen hiernamaals of goden bestaan, en dat het ‘goede leven’ bestaat uit louter immanente vrijheid, rust en vriendschap te midden van een kille kosmos.
2. De ervaring van binnenuit
Dat deze verschuiving binnen de academie niet louter een theoretische discussie is, bevestigt oud-biologiestudent Miachel Dekee op zijn platform evolutietheorie-ontkracht.com. Dekee, die in 2009 zijn studie biologie begon en Braeckman persoonlijk meemaakte in de museumraad van het Dierkundemuseum Gent, reageerde als volgt:
“In het derde academiejaar (2011-2012) had ik een vak dat heette ‘filosofie van de biologie’ – gegeven door de bekende atheïstische filosoof Johan Braeckman… Twee jaar geleden, in 2024, dus 12 jaar nadat ik vertrok aan de UGent, vertrok ook Braeckman, 9 jaar vóór zijn pensioen. En dit naar eigen zeggen omdat de ‘weerstand tegen Darwin’ aan de Gentse Universiteit ‘alleen maar is toegenomen’. Toch wel frappant… Alvast hoopgevend!”
Het getuigenis van Dekee legt de vinger op de zere plek: het ooit zo onbetwistbare neodarwinistische bastion aan de Gentse universiteit begint te barsten.
3. Het failliet van het reductionisme en de ‘Creatio Mediata’
Wanneer we deze ontwikkelingen analyseren vanuit de theologische en biologische synthese van het model van Don Guido Bortoluzzi (zoals toegelicht op guidobortoluzzi.org), gecombineerd met de bevestigingspsychologie van Terruwe en Baars, ontstaat er een helder en bevrijdend perspectief:
A. Het barsten van een mechanisch wereldbeeld
Decennialang werd het idee verkondigd dat blinde materie, toeval en mutatie alle biologische complexiteit en het menselijk bewustzijn voortbrengen. Wat nu zichtbaar wordt, is dat deze materialistische reductie de confrontatie met de werkelijkheid niet volhoudt. De feiten van de biologie — waaronder de unieke soortsfixiteit en de geniale informatiecode in de Allereerste Cel — wijzen niet op doelloze blindheid, maar op de verfijnde handtekening van de creatio mediata (de Schepping door de kiem).
B. De grens van de Epicuristische troost
Lucretius en Epicurus boden een nuchtere, maar verschralende troost: “Als wij er zijn, is de dood er niet; als de dood er is, zijn wij er niet.” Dit immanente humanisme schiet tekort bij de diepste vragen van de menselijke ziel. Wanneer de mens wordt gereduceerd tot een toevallige optelsom van bewaarde mutaties, vervalt de absolute grond van onze menselijke waardigheid.
Echte vrede en troost bij het sterven, bij ziekte of bij menselijk lijden komen niet voort uit de klinische acceptatie dat alles ophoudt te bestaan. Ze komen voort uit de bevestiging dat elk menselijk leven vanaf de allereerste eencellige bevruchtingsfase een unieke, door God gewilde, gekende en bij naam geroepen werkelijkheid is.
4. De positieve insteek: God de eer geven in een nieuwe synthese
Met Miachel Dekee kunnen we het afbrokkelen van het materialistische monopolie “hoopgevend” noemen. Maar deze ontwikkeling roept niet op tot leedvermaak, maar tot een dankbare en opbouwende opdracht: God de Eer geven als Auteur van het Leven.
[ Eer aan God de Schepper ]
│
┌──────────────────────────┴──────────────────────────┐
▼ ▼
[ Verstand & Wetenschap ] [ Geloof & Openbaring ]
- Biologische data (cel/DNA) - Goddelijke oorsprong
- Soortsfixiteit / Orde - Unieke menselijke ziel
│ │
└──────────────────────────┬──────────────────────────┘
▼
[ De Harmonievolle Synthese ]
- Creatio Mediata (Bortoluzzi)
- Bevestigingsleer (Terruwe/Baars)
- Menselijke waardigheid & 'Kleine Weg'
- Geen strijd, maar harmonie: De wereld zoekt niet naar een naïef creationisme dat biologische feiten negeert, noch naar een blind evolutiemodel dat de Schepper wegcijfert. De toekomst behoort toe aan de harmonie waarin verstand en geloof, wetenschappelijke data en Goddelijke openbaring elkaar versterken.
- Herstel van menselijke waardigheid in de zorg en pastorale praktijk: Nu het idee dat de mens slechts een toevallig geëvolueerd dier is aan gezag inboet, mogen we vanuit de arbeidstherapie en de zielzorg met hernieuwde moed getuigen van de heilige waarde van de mens. De mens is niet een ‘product’ dat afgerekend moet worden op nut of prestatie, maar een wezen dat mag groeien in menswording.
- De ‘Kleine Weg’ van Waarheid en Barmhartigheid: Tegenover de kille kosmos van het atomisme stellen wij de warme, bevestigende nabijheid van de Schepper. Het ‘goede leven’ is geen tijdelijk eiland van vriendschap in een doelloos universum, maar een pelgrimstocht in de liefdevolle nabijheid van een hemelse Vader die ons kent en bemint.
Conclusie
Het vertrek van prof. dr. Johan Braeckman uit de academische wereld markeert het einde van een tijdperk waarin het materialisme de alleenheerschappij claimde. Modellen die gebouwd zijn op het uitsluiten van de Transcendentie houden op de lange duur geen stand tegen de diepe werkelijkheid van de menselijke ziel en de natuur.
Het is onze roeping als priesters, therapeuten en gelovigen om in deze vacante ruimte een positieve, verstandige en liefdevolle getuigenis af te leggen. Niet om gelijk te krijgen, maar om God de eer te geven voor de geniale orde van Zijn schepping en de oneindige waardigheid waarmee Hij ieder mens vanaf de allereerste cel heeft bekleed.
Bronvermelding & Referenties:
- Artikel & Interview Johan Braeckman: De Morgen (13 januari 2024) /etiennevermeersch.be
- Getuigenis & Reactie Miachel Dekee: Evolutietheorie Ontkracht (28 oktober 2026) /evolutietheorie-ontkracht.com
- Theoretisch & Biologisch Model: Documentatie & Scheppingsanalyses /guidobortoluzzi.org
- Psychologische & Pastorale Onderbouwing: Bevestigingsleer van dr. Anna A. Terruwe, dr. Conrad W. Baars en dr. Willem Schijns.
