Wie ik ben: Waardigheid, Barmhartigheid en de Oorsprong van het Leven
Mijn roeping en dagelijks leven spelen zich af op terreinen die op het eerste gezicht misschien verscheiden lijken, maar in de kern om exact hetzelfde draaien: de unieke, door God gegeven waardigheid van het menselijk leven en de genezende kracht van Zijn barmhartigheid.
Als priester ben ik werkzaam in de parochies rondom Venray, met een heel bijzondere plek in mijn hart voor de dagelijkse zorg voor de St. Jozefkapel in ons vertrouwde bedevaartsoord Smakt. Mijn pastorale werk is gefundeerd op nabijheid en sociale betrokkenheid. Ik zet mij in tegen de stilte van eenzaamheid onder ouderen, ben als door de Gemeente Venray opgeleide dialoogcoach actief binnen overlegsituaties zoals de Werkgroep Ontmoeting en het Overleg Senioren, dien als gebedsleider bij onder meer het Legioen van Kleine Zielen, en sta nauw in contact met al wie zoekt naar troost en menselijke warmte.
Naast mijn theologische vorming ben ik opgeleid als arbeidtherapeut / activiteitenbegeleider (met een specialisatie in de omgang met mensen met een psychiatrisch ziektebeeld) en heb ik twee jaar een opleiding gevolgd tot psychiatrisch verpleegkundige. Deze achtergrond helpt mij om in de praktijk van de zielzorg oog te hebben voor de diepe menselijke kwetsbaarheid. Of het nu gaat om het luisterend oor voor eenzame ouderen of mijn betrokkenheid bij het begin van het leven en menselijk verdriet: al deze kanten van de zielzorg komen uiteindelijk samen in één fundament – het heroverwegen van de unieke en niet afneembare waardigheid van elk mensenleven.
De heiligheid van het begin: Vanaf de eerste cel
In het maatschappijdebat van vandaag wordt de waarde van een mens maar al te vaak gemeten aan wat iemand kan of presteert. We kijken naar zelfstandigheid, nut of verstand. Wanneer we geloof en verstand echter samenbrengen, zien we dat deze benadering tekortschiet. Menselijke waardigheid is immers geen voorwaardelijke stempel die door de maatschappij of de overheid wordt toegekend, maar een diepe werkelijkheid die deel uitmaakt van ons diepste zijn. Zij verankert zich al in het allereerste begin van ons bestaan.
Op het exacte moment van de bevruchting ontstaat de allereerste cel. Dit is niet slechts een belofte voor later of een mogelijk menselijk leven, maar vanaf de eerste seconde een volwaardig menselijk leven met een unieke eigen toekomst. Binnen deze allereerste cel bevindt zich het volledige en unieke erfgoed dat de biologische koers van dit individuele mensenleven bepaalt; er wordt later geen enkel nieuw element meer aan toegevoegd. Het kindje in de moederschoot heeft enkel voeding en tijd nodig om verder te groeien. Deze specifieke biologische combinatie heeft in de hele wereldgeschiedenis nog nooit bestaan en zal ook nooit meer op precies dezelfde manier terugkeren.
Aan deze feiten geeft ons geloof een diepe geestelijke lading. Het ontstaan van de mens is het directe resultaat van Gods wil. God vormt en kent de mens vanaf het allervroegste begin. Dit betekent dat de eerste cel van elk menselijk kind geen toevallig bijproduct van de natuur is, maar de tastbare afdruk van Gods scheppende woord. Onze menselijke waardigheid begint daarom niet pas bij de eerste ademteug, de eerste hartslag of de eerste hersenactiviteit, maar ligt onuitwisbaar besloten in die allereerste cel.
Hier raakt ons wetenschappelijk en gelovig inzicht rechtstreeks aan de kern van onze christelijke roeping. Is er een mooier voorbeeld te bedenken van de ‘kleine weg’ dan de extreme kwetsbaarheid van dat allereerste, eencellige menselijke leven? In die allerkleinste beginfase, die met het blote oog niet eens te zien is, toont God Zijn grootste scheppingswonder. Wij zijn geroepen om juist in die kleinheid de grootheid van Gods liefde te herkennen. Wat door de wereld als klein of ‘nog niets’ wordt weggecijferd, is in de ogen van de Hemelse Vader een volwaardig kind dat Hij met oneindige tederheid bemint.
Gebrokenheid en genezing: Rachel’s Vineyard
Sinds het allereerste begin van de mensheid draagt de schepping sporen van gebrokenheid. Ziekte, lichamelijk lijden, innerlijke strijd en de menselijke neiging tot fouten zijn het rechtstreekse gevolg van het feit dat de mens verwijderd is geraakt van de oorspronkelijke harmonie met de Schepper. Als we vandaag naar de mens kijken — van het uiterst kwetsbare begin in de baarmoeder tot de eenzame oudere op zijn levensavond — zien we een wezen dat drager is van goddelijke waardigheid, maar tegelijk lijdt onder deze gebrokenheid. Het beschadigen, negeren of beëindigen van ongeboren leven is een uiting van die diepe gebrokenheid.
Aan de ene kant staat de onwankelbare waarheid van ons geloof en ons verstand: het leven in de schoot van de moeder is vanaf de eerste cel heilig, uniek en beschermwaardig. Aan de andere kant staat de rauwe werkelijkheid waarin mensen, vaak omringd door angst, dwang, onwetendheid of maatschappelijke druk, besluiten tot abortus. Omdat de band tussen moeder en kind vanaf de allereerste cel diep in ons wezen verankerd ligt, veroorzaakt het afbreken van een zwangerschap niet zelden een verzwegen wonde vol spijt en verdriet.
Vanuit de roeping om deze waarheid niet als een steen te werpen, maar te verbinden met Gods barmhartigheid, stond ik in het verleden mede aan de wieg van de oprichting van Rachel’s Vineyard in Nederland. In het verleden heb ik deze bijzondere weekenden van innerlijk herstel mogen begeleiden, en mijn hart blijft hier intens bij betrokken. Het is mijn hoop en gebed om ooit als aalmoezenier van Rachel’s Vineyard te mogen dienen, om zo een baken van Gods vergevende liefde te blijven bieden.
Genezing begint bij het onder ogen zien van de realiteit: de erkenning van de waarheid, het bij name noemen van het kindje en het toelaten van Gods oneindige barmhartigheid. Onze Heer Jezus Christus is immers niet gekomen om te veroordelen, maar om te genezen. De waarheid over de schepping en de praktijk van barmhartigheid vormen zo twee zijden van dezelfde medaille.
Intellectuele verdieping: Geloof en Rede
Naast deze rechtstreekse zielzorg en pastorale nabijheid wijd ik een deel van mijn leven aan de intellectuele en theologische doordenking van het erfgoed van de Italiaanse priester Don Guido Bortoluzzi (1907–1991) over de oorsprong van de mens.
Op het snijvlak van theologie, genetica en de verzoening tussen Geloof en Rede (Fides et Ratio) beheer, vertaal en ontsluit ik zijn werk binnen een internationaal netwerk van platforms (waaronder Guidobortoluzzi.org, Genesibiblica.org en TheOrigins.it). In mijn publicaties breng ik de Bijbelse theologie over de creatio mediata (“middellijke schepping”), de medische genetica van onder anderen dr. F.S. Martelli en moderne wetenschapsinzichten samen. Om deze complexe materie haarscherp te structureren, maak ik daarnaast gebruik van geavanceerde systemen als analytische sparringpartners.
Slotgedachte
Mijn missie is om gelovigen, zoekers en academici een solide, rationeel onderbouwd narratief te bieden over de onvervreemdbare waarde van het menselijk leven — vanaf de primordiale celkern tot aan de laatste ademtocht.
Of het nu gaat om de dagelijkse zorg in de St. Jozefkapel te Smakt, het luisterend oor voor eenzame ouderen, ons samenkomen in gebed of het begeleiden van mensen na een abortus: Gods antwoord op de verwonding van de schepping is nooit de afwijzing van de mens, maar de voortdurende uitnodiging tot herstel en genezing. Niet met een lijst van beschuldigingen, maar met de bevrijdende woorden van Zijn barmhartigheid: “Je bent gekomen. Welkom thuis.”
Pastoor Jack Geudens
