VOORTGANG IN HET ONDERZOEK NAAR GUIDO BORTOLUZZI

Van een bijzondere getuigenis naar een interdisciplinair onderzoeksdossier

Het onderzoek naar het werk van Don Guido Bortoluzzi heeft de afgelopen periode een belangrijke nieuwe fase bereikt.

Wat aanvankelijk begon met de vraag wat Bortoluzzi precies heeft beschreven over Genesis, de menselijke oorsprong, de Zondeval en de Middelijke Schepping, is inmiddels uitgegroeid tot een veel breder onderzoeksproject.

De centrale vraag is daarbij steeds dezelfde gebleven:

Welke onderdelen van het Bortoluzzi-model kunnen historisch, tekstueel, biologisch en empirisch worden onderzocht?

Deze vraag vraagt om een methode waarbij geloof, historische bronnen, wetenschappelijke gegevens en interpretaties niet door elkaar worden gehaald.

Daarom is inmiddels een uitgebreide Bortoluzzi Evidence Map opgebouwd.

1. De eerste fase: terug naar Bortoluzzi zelf

De eerste stap van het onderzoek was het reconstrueren van de oorspronkelijke Bortoluzzi-lijn.

Daarbij staat Guido Bortoluzzi centraal.

Zijn geschriften vormen de primaire bron voor een model waarin onder andere worden besproken:

Genesis;
de schepping van de mens;
de Middelijke Schepping;
Adam en Eva;
Kaïn en Abel;
de Zondeval;
hybridisatie;
biologische gevolgen van de Zondeval;
de wereld vóór de Zondvloed.

Een belangrijk resultaat van deze eerste fase is dat de oorspronkelijke beweringen van Bortoluzzi voortaan zoveel mogelijk worden onderscheiden van latere interpretaties.

Dat lijkt vanzelfsprekend, maar is essentieel.

Een uitspraak van Bortoluzzi is namelijk iets anders dan een interpretatie die tientallen jaren later aan die uitspraak wordt toegevoegd.

2. De reconstructie van het oorspronkelijke netwerk

Vervolgens is onderzocht wie betrokken waren bij het bewaren, documenteren, vertalen en verspreiden van het materiaal.

Daarbij kwamen onder meer de volgende namen naar voren:

Guido Bortoluzzi;
Renza Giacobbi;
Hubert Luns;
Francesco Saverio Martelli;
Jack Geudens.

Hiermee werd duidelijk dat er een directe overdrachtslijn bestaat tussen de oorspronkelijke bron en de huidige publicaties.

Schematisch:

			
Guido Bortoluzzi
        │
        ▼
Renza Giacobbi
        │
        ▼
Hubert Luns
        │
        ▼
latere onderzoekers en redacteuren
        │
        ▼
Jack Geudens
        │
        ▼
huidige synthese

		

Deze lijn vormt de historische ruggengraat van het onderzoek.

3. Van personenlijst naar Evidence Map

Een belangrijke volgende stap was het verzamelen van de personen die op de verschillende pagina’s, berichten en documenten worden genoemd.

Daarbij bleek dat er veel meer namen voorkomen dan alleen de directe medewerkers.

Het netwerk bestaat inmiddels uit verschillende categorieën.

Directe Bortoluzzi-lijn

Personen die rechtstreeks betrokken zijn bij het materiaal, de overdracht of de huidige uitwerking.

Wetenschappelijke nevenbronnen

Onderzoekers wier werk wordt gebruikt om bepaalde onderdelen van het model te onderzoeken.

Historische en filosofische bronnen

Denkers en wetenschappers die worden gebruikt om de ontwikkeling van ideeën over schepping, evolutie, informatie en menselijke oorsprong te reconstrueren.

Religieuze en mystieke bronnen

Onder andere Maria Valtorta en verschillende exegetische tradities.

Externe hypothesen

Onderzoekers en auteurs die onafhankelijk vergelijkbare vragen stellen over menselijke oorsprong, hybridisatie, genetische discontinuïteit of mogelijke externe interventie.

Onafhankelijke empirische wetenschap

Onderzoekers van wie de resultaten niet als steun voor Bortoluzzi mogen worden beschouwd, maar waarvan de gegevens kunnen worden gebruikt om de hypothese te toetsen.

Deze laatste categorie is methodologisch bijzonder belangrijk.

4. Een belangrijke methodologische ontdekking

Tijdens het onderzoek werd duidelijk dat één van de grootste risico’s bestaat uit het verwarren van:

“wordt genoemd”

met:

“ondersteunt Bortoluzzi”.

Dat onderscheid is inmiddels een centraal principe van de Evidence Map.

Een wetenschapper kan bijvoorbeeld worden genoemd omdat zijn onderzoek betrekking heeft op:

fossielen;
chromosomen;
menselijke evolutie;
genetica;
oude populaties;
geologische tijdschalen.

Dat betekent niet dat deze wetenschapper de Bortoluzzi-hypothese onderschrijft.

Daarom wordt iedere persoon voortaan beoordeeld op de daadwerkelijke relatie met het model.

5. De ontdekking van een veel groter interdisciplinair netwerk

De analyse van de verschillende pagina’s heeft duidelijk gemaakt dat het onderzoek inmiddels verschillende wetenschapsgebieden raakt.

Genetica

Hier worden onder andere besproken:

chromosomen;
chromosoom 2;
genetische regulatie;
DNA;
introgressie;
Neanderthalers;
Denisovanen;
erfelijkheid.

Paleontologie

Hier gaat het om:

fossielen;
vroege primaten;
vroege homininen;
menselijke voorouders;
anatomische discontinuïteiten;
dateringen.

Geologie

Onderwerpen zijn onder andere:

Eoceen;
PETM;
diepe geologische tijd;
ouderdom van fossielen;
klimaat en leefomgeving.

Bijbelwetenschap

Onder andere:

Genesis 1–3;
Genesis 4–6;
Kaïn;
Abel;
de zonen van God;
de Nephilim;
de Zondvloed.

Wetenschapsfilosofie

Hierbij komen vragen aan de orde over:

grenzen van wetenschap;
naturalisme;
materialisme;
informatie;
ontwerp;
falsifieerbaarheid;
alternatieve verklaringsmodellen.

Het onderzoek is daarmee daadwerkelijk interdisciplinair geworden.

6. Maria Valtorta als onafhankelijke parallel

Een opvallende ontwikkeling was de ontdekking van een afzonderlijke religieuze parallel in het werk van Maria Valtorta.

Binnen de huidige synthese worden bepaalde passages uit haar werk naast Bortoluzzi gelegd.

Daarbij wordt gekeken naar mogelijke overeenkomsten betreffende:

Genesis;
vroege menselijke geschiedenis;
Kaïn;
menselijke populaties;
biologische verschillen.

Deze vergelijking is interessant, maar vraagt om methodologische voorzichtigheid.

Een parallelle religieuze bron is geen genetisch bewijs.

De betekenis ervan ligt op een ander niveau:

Bestaat er buiten Bortoluzzi een onafhankelijke tekstuele traditie die vergelijkbare elementen bevat?

Dat is een historische en inhoudelijke onderzoeksvraag.

7. De Genesis- en filologische lijn

Een tweede belangrijke ontwikkeling betreft de vergelijking met alternatieve interpretaties van Genesis.

Daarbij is onder andere het werk van Mauro Biglino relevant.

Hier worden vragen gesteld over:

Hebreeuwse terminologie;
vertaalkeuzes;
de betekenis van bepaalde passages;
menselijke populaties;
de interpretatie van Genesis 4–6.

De huidige onderzoekslijn probeert daarbij onderscheid te maken tussen:

wat de Hebreeuwse tekst letterlijk zegt;
wat traditionele exegese ervan maakt;
wat alternatieve vertalingen ervan maken;
wat Bortoluzzi ervan maakt.

Dat levert een veel scherper onderzoeksmodel op dan wanneer al deze interpretaties als één geheel worden gepresenteerd.

8. De genetische onderzoekslijn

Misschien wel de belangrijkste ontwikkeling is dat de oorspronkelijke religieuze hypothese steeds meer wordt vertaald naar biologische vragen.

Daarbij staan onder andere centraal:

chromosoom 2;
genetische discontinuïteiten;
menselijke genetische diversiteit;
archaïsche introgressie;
regulerende DNA-gebieden;
ontwikkelingsbiologie;
genetische pathologie.

Hier ontstaat voor het eerst een mogelijkheid om bepaalde onderdelen van het model daadwerkelijk empirisch te onderzoeken.

Dat leidt tot een fundamenteel onderscheid.

Religieuze bewering

Een goddelijke gebeurtenis vond plaats.

Deze is niet op dezelfde wijze empirisch toetsbaar als een genetische mutatie.

Biologische consequentie

Een bepaalde historische gebeurtenis zou een herkenbaar genetisch patroon moeten hebben veroorzaakt.

Dit kan wél worden onderzocht.

Daarmee ontstaat een brug tussen het religieuze uitgangspunt en empirisch onderzoek.

9. Neanderthalers en Denisovanen

Een bijzonder belangrijk onderdeel van de moderne wetenschap is het bewijs dat menselijke populaties in het verleden daadwerkelijk genetisch met andere mensachtigen hebben gekruist.

Het onderzoek naar:

Neanderthalers;
Denisovanen;
Homo sapiens;

heeft laten zien dat menselijke evolutie niet eenvoudig als een volledig lineaire afstammingslijn kan worden voorgesteld.

Er hebben populatievermengingen en genetische uitwisselingen plaatsgevonden.

Dit maakt het concept hybridisatie biologisch interessant.

Maar ook hier moet een onderscheid worden gemaakt.

Het feit dat hybridisatie tussen menselijke populaties aantoonbaar is, bewijst niet automatisch het specifieke Bortoluzzi-scenario.

Het levert wel een belangrijk empirisch gegeven:

Hybridisatie is geen biologisch onmogelijk verschijnsel.

De vraag wordt vervolgens:

Kan het specifieke type hybridisatie dat Bortoluzzi beschrijft uit genetische gegevens worden afgeleid?

Dat is een veel strengere vraag.

10. De paleontologische lijn

Ook de ouderdom van de menselijke oorsprong is een belangrijk onderzoeksgebied geworden.

Hier worden fossiele gegevens vergeleken met de verschillende voorgestelde chronologieën.

Belangrijke vragen zijn:

Hoe oud zijn de oudste mensachtigen?
Welke kenmerken hadden zij?
Wanneer ontstond Homo?
Wanneer ontstond Homo sapiens?
Welke populaties waren verwant?
Wanneer vond genetische uitwisseling plaats?
Hoe ver terug kunnen menselijke voorouders worden gevolgd?

Daarnaast worden oudere geologische perioden onderzocht.

Hierbij is vooral voorzichtigheid nodig.

Het bestaan van zeer oude primaten betekent niet automatisch dat er toen moderne mensen bestonden.

Het bestaan van oude fossielen is dus een gegeven.

De interpretatie ervan is een tweede stap.

11. De Von Däniken–Fenton-lijn

Een aparte ontwikkeling in het onderzoek is de vergelijking met externe hypothesen over menselijke oorsprong.

Daarbij kwamen onder andere:

Erich von Däniken;
Bruce Fenton;
Daniella Fenton.

Deze auteurs vertrekken niet vanuit dezelfde theologische uitgangspunten als Bortoluzzi.

Toch zijn er interessante structurele overeenkomsten:

			
bestaande populatie
        │
        ▼
bijzondere interventie
        │
        ▼
genetische verandering
        │
        ▼
nieuwe menselijke populatie

		

De verklaringen verschillen echter.

Bij Bortoluzzi is de oorsprong verbonden met schepping, Zondeval en hybridisatie.

Bij exogenetische modellen wordt gesproken over externe interventie.

Daarom wordt deze lijn in de Evidence Map behandeld als vergelijkend model, niet als bewijs dat de twee theorieën hetzelfde zijn.

12. Van overeenkomsten naar toetsbare voorspellingen

Dit is waarschijnlijk de belangrijkste methodologische vooruitgang.

Het onderzoek verschuift van de vraag:

“Zijn er interessante overeenkomsten?”

naar:

“Welke concrete voorspelling volgt uit de hypothese?”

Bijvoorbeeld:

Als een specifieke historische hybridisatie heeft plaatsgevonden, zou men bepaalde genetische sporen kunnen verwachten.

Als een bepaalde populatie zeer oud is, zouden daarvoor fossiele of genetische aanwijzingen moeten bestaan.

Als een biologische verandering plotseling heeft plaatsgevonden, zou men een herkenbaar patroon in de gegevens kunnen verwachten.

Zo ontstaat een nieuwe structuur:

			
BORTOLUZZI-HYPOTHESE
        │
        ▼
CONCRETE VOORSPELLING
        │
        ▼
ONAFHANKELIJKE DATA
        │
        ▼
VERGELIJKING
        │
    ┌───┴───┐
    ▼       ▼
overeen-   tegen-
stemming   spraak
    │       │
    └───┬───┘
        ▼
  beoordeling

		

Dit is de overgang van een beschrijvend onderzoek naar een toetsend onderzoek.

13. De Evidence Map is daardoor veranderd

De eerste versie van het onderzoek kon worden voorgesteld als:

			
Bortoluzzi
   │
   ├── Giacobbi
   ├── Luns
   └── Martelli

		

De huidige kaart is veel groter:

                         BORTOLUZZI
                              │
          ┌───────────────────┼───────────────────┐
          │                   │                   │
          ▼                   ▼                   ▼
      GIACOBBI              LUNS              MARTELLI
          │                   │                   │
          └───────────────────┼───────────────────┘
                              ▼
                          GEUDENS
                              │
       ┌──────────────────────┼──────────────────────┐
       ▼                      ▼                      ▼
    GENESIS                GENETICA                PALEO
       │                      │                      │
       ▼                      ▼                      ▼
   BIGLINO                 DNA/CHR.2           FOSSIELEN
       │                      │                      │
       ▼                      ▼                      ▼
   VALTORTA              PÄÄBO e.a.         CARLISLE e.a.
       │                      │                      │
       └──────────────────────┼──────────────────────┘
                              ▼
                     INTERDISCIPLINAIRE
                         SYNTHESE
                              │
              ┌───────────────┼───────────────┐
              ▼               ▼               ▼
          ANDREWS         DÄNIKEN/FENTON     IFO/UAP
              │               │               │
              └───────────────┼───────────────┘
                              ▼
                       EMPIRISCHE TOETS

14. Een cruciale scheiding: bewijs versus interpretatie

Een van de belangrijkste resultaten van het onderzoek is dat de Evidence Map voortaan drie lagen moet onderscheiden.

Laag 1 — Vastgestelde gegevens

Bijvoorbeeld:

het bestaan van bepaalde fossielen;
bepaalde genetische sequenties;
chromosoomstructuren;
aantoonbare introgressie;
geologische dateringen.

Laag 2 — Wetenschappelijke interpretatie

Bijvoorbeeld:

evolutionaire verwantschap;
populatiegeschiedenis;
selectie;
migratie;
genetische drift.

Laag 3 — Bortoluzzi-interpretatie

Bijvoorbeeld:

Middelijke Schepping;
specifieke hybridisatie;
biologische Zondeval;
prediluviaanse menselijke geschiedenis.

Deze drie lagen mogen niet zonder meer worden samengevoegd.

15. Wat is inmiddels sterker geworden?

Het onderzoek heeft inmiddels een aantal duidelijke resultaten opgeleverd.

1. Het netwerk is veel groter dan aanvankelijk gedacht.

Er zijn verschillende directe en indirecte lijnen rond Bortoluzzi.

2. De bronnen zijn divers.

Het gaat niet alleen om religieuze teksten, maar ook om genetica, paleontologie, geologie en wetenschapsfilosofie.

3. Hybridisatie is een empirisch relevant onderwerp.

Moderne paleogenetica heeft aangetoond dat menselijke populaties in het verleden genetisch materiaal hebben uitgewisseld.

4. De menselijke oorsprong is complexer dan een eenvoudige stamboom.

Moderne gegevens laten meerdere populaties, splitsingen en vermengingen zien.

5. Verschillende onderdelen van Bortoluzzi kunnen afzonderlijk worden onderzocht.

Dat maakt een veel preciezere beoordeling mogelijk.

16. Wat is nog niet aangetoond?

Tegelijkertijd zijn belangrijke onderdelen nog niet bewezen.

Onder andere:

dat de Middelijke Schepping een historisch-biologische gebeurtenis was;
dat de Bortoluzzi-hybridisatie daadwerkelijk heeft plaatsgevonden;
dat een specifieke genetische signatuur uitsluitend door Bortoluzzi’s scenario kan worden verklaard;
dat de menselijke oorsprong tientallen miljoenen jaren teruggaat op de manier die sommige interpretaties suggereren;
dat UAP/IFO’s verband houden met een prediluviaanse beschaving;
dat biologische ziekten en veroudering het directe gevolg zijn van een historische Zondeval;
dat religieuze parallelbronnen onafhankelijk dezelfde historische gebeurtenissen beschrijven.

Deze punten moeten daarom als hypothesen worden behandeld.

17. De volgende fase: onafhankelijke empirische toetsing

De volgende stap van het onderzoek is daarom een afzonderlijke Bortoluzzi Falsificatie- en Toetsingsmatrix.

Daarin wordt iedere belangrijke bewering afzonderlijk onderzocht.

Bijvoorbeeld:

Bewering	Voorspelling	Mogelijke data	Status
Er vond een historische hybridisatie plaats	herkenbare genetische signatuur	genomica	te onderzoeken
Er bestaat een zeer oude menselijke populatie	fossielen/genetica buiten bekende tijdlijn	paleo/genetica	te onderzoeken
Chromosoom 2 wijst op specifieke hybridisatie	patroon wijkt af van bekende fusiegeschiedenis	cytogenetica	toetsbaar
Er was een biologische Zondeval	herkenbare genetische/medische discontinuïteit	genetica/medische data	toetsbaar
Prediluviaanse technologie bestond	reproduceerbare archeologische sporen	archeologie	toetsbaar
UAP’s zijn prediluviaanse apparaten	specifieke fysieke/technologische kenmerken	observaties/materialen	toetsbaar

Hiermee wordt het mogelijk om uiteindelijk per bewering te zeggen:

ondersteund — gedeeltelijk ondersteund — onbewezen — problematisch — tegengesproken.

18. Waar het onderzoek nu staat

De ontwikkeling kan in vijf stappen worden samengevat:

			
FASE 1
Bortoluzzi lezen
        │
        ▼
FASE 2
bronnen en medewerkers identificeren
        │
        ▼
FASE 3
interdisciplinair netwerk reconstrueren
        │
        ▼
FASE 4
wetenschappelijke nevenargumenten verzamelen
        │
        ▼
FASE 5
onafhankelijke empirische toetsing
        │
        ▼
FASE 6
FALSIFICATIE / EVALUATIE

		

We bevinden ons inmiddels op de overgang van fase 4 naar fase 5.

Dat is een wezenlijke verandering.

Het onderzoek is niet meer uitsluitend een reconstructie van Bortoluzzi’s ideeën.

Het wordt een poging om deze ideeën te onderwerpen aan een systematische vergelijking met historische, tekstuele, biologische, genetische en paleontologische gegevens.

19. De centrale onderzoeksvraag

Daarmee komt de oorspronkelijke vraag uiteindelijk scherper terug:

Is het model van Guido Bortoluzzi uitsluitend een religieuze interpretatie van Genesis, of bevat het elementen die onafhankelijke, empirisch toetsbare voorspellingen opleveren over de biologische en historische oorsprong van de mens?

Dat is de vraag die de volgende fase van het onderzoek moet beantwoorden.

Het doel is daarbij niet om vooraf te bewijzen dat Bortoluzzi gelijk heeft.

Maar evenmin om de hypothese vooraf als onmogelijk te beschouwen.

De juiste methode is:

formuleren → voorspellen → onderzoeken → vergelijken → falsificeren of ondersteunen.