Hoe zat dat nu echt met die “rib” van Adam?
Een frisse blik op het begin van de mensheid
Van concordisme naar zuivere protologie: De biologische en filologische herijking van de “rib” en de menselijke oorsprong.
Een Systeemsynthese van het Model-Bortoluzzi door Hubert Luns, Alex Pac, Agatino Mezzatesta en Renza Giacobbi.
Een gespecialiseerd exegetisch en theologisch onderzoek naar de visioenen van Don Guido Bortoluzzi, de taalkundige herijking van Genesis 2:21-22 en de bevrijding van de Bijbelse geschiedenis uit geforceerde harmonisaties.
Auteur: Pastoor Geudens
Datum: 28 oktober 2026
Samenvatting
Van een tastbaar bot tot een genetische flank: wat hield de ‘rib’ van Adam oorspronkelijk in volgens de Hebreeuwse brontekst? Ons nieuwe artikel brengt de visioenen van Don Guido Bortoluzzi, de filologische analyses van Hubert Luns en de hermeneutische scherpte van Alex Pac samen. Lees hoe het overstijgen van het concordisme ons een dieper inzicht geeft in de biologische werkelijkheid van de Middellijke Schepping en de wezenlijke waardigheid van de Eerste Vrouw.
Inleiding: Het Taalkundige en Hermeneutische Misverstand in Genesis
Eeuwenlang heeft de klassieke exegese geworsteld met de passage in Genesis waarin de schepping van de eerste vrouw wordt beschreven [^1]. Volgens traditionele vertalingen nam de Schepper een “rib” uit het lichaam van de slapende Adam om daaruit de vrouw te bouwen. Deze lezing leidde door de eeuwen heen vaak tot sprookjesachtige, chirurgische interpretaties of tot een ongegronde ondergeschiktheid van de vrouw als een fysiek “bijproduct” van de man.
Wanneer we de schouwingen en visioenen van de Italiaanse dorpspastoor Don Guido Bortoluzzi (1907–1991) bestuderen, zien we dat de schepping van de eerste vrouw een volstrekt andere, hoogst verfijnde biologische en genotypische lading krijgt [^2]. Wat Don Guido in zijn schouwingen waarnam, vond een directe wetenschappelijke en filologische verankering in het werk van de hebraïcus Hubert Luns [^3], de hermeneut Alex Pac [^4] en de promotor van het erfgoed Agatino Mezzatesta. Samen met het baanbrekende voorbereidende werk van prof. Renza Giacobbi hebben zij aangetoond dat de traditionele vertaling berust op een betekenisvernauwing, en dat het overstijgen van het zogeheten concordisme de sleutel vormt tot een robuuste synthese tussen theologie, genetica en taalwetenschap [^5].
1. De Theoretische Klem: Wat is Concordisme?
Concordisme is een hermeneutische (interpretatieve) methode binnen de theologie die probeert om religieuze teksten — zoals het scheppingsverhaal in Genesis — rechtstreeks in overeenstemming te brengen met contemporaine wetenschappelijke inzichten of de heersende traditie [^6]. De achterliggende gedachte is dat God de Auteur is van zowel de Heilige Schrift als de Schepping en Zichzelf niet tegenspreekt.
In de praktijk leidde dit echter vaak tot geforceerde harmonisaties:
- Exegetisch anachronisme: Het opdringen van moderne wetenschappelijke concepten aan oeroude Hebreeuwse teksten.
- Kortstondige harmonie: Zodra wetenschappelijke of historische inzichten veranderen, raakt de gekoppelde Bijbelverklaring achterhaald.
- De “Vulgaat-kramp”: Het kramphaftig chirurgisch proberen te verklaren van de “rib” van Adam om de Latijnse vertaling (costa) van de Vulgaat koste wat het kost te redden [^7].
Concordisme in de Context van Don Guido Bortoluzzi
In de studie van de geschriften van Don Guido Bortoluzzi speelt concordisme een dubbele rol:
- Don Guido’s eigen concordisme (te goeder trouw): Toen Don Guido zijn buitengewone visioenen optekende, probeerde hij deze te goeder trouw in te passen in het traditionele, Latijns-kerkelijke denkbeeldenkader van zijn tijd [^8]. Zo nam hij aan dat Adam “sliep” tijdens de verwekking van de vrouw om de letterlijke tekst van de Vulgaat te ontzien.
- Zuivering door vervolgonderzoek: In het latere werk van prof. Renza Giacobbi, Alex Pac, Hubert Luns en de werkgroep rond guidobortoluzzi.org is bewust afstand genomen van deze harmonisatiepogingen. Door de visioenen te zuiveren van menselijke deducties, kwam de zuivere biologische en geestelijke systeemlogica aan het licht [^9].
2. De Filologische Analyse van Hubert Luns: Het Woord Tzela (צֵלָע)
De kern van de bijdrage van Hubert Luns ligt in de herijking van het Hebreeuwse woord Tzela (of Tsela / צֵלָע), dat in Genesis 2:21-22 stelselmatig is vertaald als “rib”:
- Zijde, Flank en Symmetrische Helft: In de Tenach komt het woord tzela tientallen keren voor (bijv. bij de beschrijving van de Ark van het Verbond of het Tabernakel). Het verwijst steevast naar een flank, vleugel of symmetrische helft van een bouwwerk — nooit naar een afzonderlijk anatomisch bot [^10].
- Genetische Ontlening (Lachatch): Het werkwoord voor het “nemen” (lachatch) van een tzela uit Adam duidt filologisch niet op het wegsnijden van weefsel, maar op het afzonderen of ontlenen van een genetisch equivalent. Luns verbindt dit direct met de celbiologische waarnemingen van Don Guido: Adam stond letterlijk de helft van zijn biologische identiteit af — te weten een spermatocyt met 23 menselijke chromosomen ($n = 23$) [^11].
3. De Biologische Realiteit in het Model van Bortoluzzi
Don Guido Bortoluzzi beschreef in zijn geschriften dat de eerste menselijke vrouw niet ontstond uit een bot, maar uit een gerichte genetische enting [^12]:
- Mannelijke Spermatocyt (23 Chromosomen): De “zijde”, “flank” of “afspiegeling” (tzela) die God uit Adam nam, vertegenwoordigt de zuivere mannelijke kiemcel met 23 menselijke chromosomen.
- De Celkernloze Eicel en de Incubator: Deze menselijke helft werd gecombineerd met een eicel waaruit de dierlijke celkern was verwijderd, geplaatst in de genetisch voorbereide vrouwelijke hominide (de “droom-vrouw” of dierlijke incubator).
- Volmaakt Menselijk Genoom ($2n = 46$): Doordat het genoom van de eerste vrouw uitsluitend voortkwam uit het menselijk DNA van Adam (via geleide parthenogenetische dupliceer- en entingsprocessen), bezat zij exact dezelfde zuivere menselijke natuur als Adam [^13].
Plaintext
[ ADAM (46 Chromosomen) ] │ ▼ Uitname van “Tzela”(Flank / Genetische Helft: Spermatocyt met 23 Mannelijke Chromosomen) │ ▼[ Celkernloze Eicel in “Droom-vrouw” ] │ ├─► + Enting & Duplicatie │ ▼[ EERSTE VROUW (46 Chromosomen) ]
4. Alex Pac: Het Scheiden van Schouwing en Deductie
De hermeneutische bijdrage van Alex Pac (gepubliceerd via Theorigins.it [^22]) brengt een noodzakelijke zuivering aan door nadrukkelijk te breken met een onkritisch fideïsme (fideismo acritico) [^14]. Pac maakt een haarscherp onderscheid tussen twee fundamentele lagen:
- De Objectieve Schouwing: Wat Don Guido in zijn visioenen zuiver visueel waarnam — de feitelijke biologische werkelijkheid van de celoverdracht.
- De Latere Menselijke Deductie: De gedachte dat Adam in een “diepe slaap” werd gehouden, was een menselijke deductie van Don Guido en Renza Giacobbi om het visioen te rijmen met de Latijnse Vulgaat [^15].
Door deze concordistische laag te filteren, toont Pac aan dat de Eerste Vrouw volledig vrijstaat van de schuld van de val. Zij wordt hersteld in haar waardigheid als onbevlekte Moeder en Koningin der Kinderen van God, terwijl de werkelijke zondeval uitsluitend plaatsvond binnen het eigen ego van de wakkere Adam in diens ongeoorloofde vermenging met de pre-humane populatie (Lilith) [^16].
5. De Verbreding van de Protologie: Van Incest naar Drie Populatielijnen
Het loslaten van het concordisme lost niet alleen het raadsel van de “rib” op, maar brengt ook licht in het klassieke vraagstuk rondom de bruid van Set [^17]:
- Onder concordistische druk: De traditionele exegese probeerde de partner van Set te verklaren door aan te nemen dat hij trouwde met een niet-genoemde tweelingzus — een verklaring die biologisch en ethisch wringt vanwege incest en genetische degeneratie.
- Zonder concordisme (de zuivere protologische systeemlogica): Na de zuivering van de teksten door Giacobbi en vervolgonderzoekers werd duidelijk dat de oeraarde werd bevolkt door drie onderscheiden groepen [^18]:
- Homo Primigenius / Hominiden: De mensachtige pre-hominiden ($2n = 48$ chromosomen, zonder rationele ziel).
- De Hybriden (Kaïnieten / “Mensenkinderen”): De nakomelingen uit de biologische vermenging (de erfzonde) van Adam met de hominide populatie.
- De Zuivere Lijn (“Zonen van God”): De directe, niet-gehybridiseerde lijn uit Adam (Abel en later Set).
De bruid van Set was geen zuster uit een incestueuze verbinding, maar was afkomstig uit een door God bewaarde of genetisch herstelde zuivere stam, waardoor de Pneuma-gevoeligheid voor het goddelijke bewaard kon blijven [^19].
6. Vergelijkend Overzicht: Met vs. Zonder Concordisme
| Onderwerp | Met Concordisme (Traditionele Druk) | Zonder Concordisme (Systeemsynthese Bortoluzzi–Luns–Pac) |
| Tekstbasis & Exegese | Latijnse Vulgaat-traditie (costa / fysieke rib); chirurgische ingreep aan het skelet. | Hebreeuwse Grondtekst (Tzela = flank/genetische helft); ontlening van een spermatocyt ($n=23$). |
| Status van de Vrouw | Secundair fysiek bijproduct; medeschuldig aan de val via verkeerde tradities. | Gelijkwaardige co-creatie met zuiver genoom ($2n=46$); onbevlekte Moeder en Koningin. |
| Mechanisme van Verwekking | Beweerde “diepe slaap” van Adam om de Latijnse tekst te redden. | Gemediëerde enting in celkernloze eicel van de incubator-hominide (in similitudine naturae). |
| De Bruid van Set | Zoeken naar ongenoemde zussen (problematisch incest-model). | Huwelijk binnen een bewaarde/herstelde zuivere stam buiten de hybride lijn. |
| Aard van Genesis | Kramphaftig 1-op-1 laten samenvallen met letterlijke traditie of losse wetenschap. | Gecodeerde realiteit: gecomprimeerd verslag van een diepe biologische en geestelijke werkelijkheid. |
7. Agatino Mezzatesta en de Internationale Receptie
Agatino Mezzatesta speelt een onmisbare rol binnen dit internationale onderzoeksnetwerk [^20]. Waar Luns de filologische sleutel reikt en Pac de filosofische exegese zuivert van concordisme, draagt Mezzatesta zorg voor de nauwgezette archivering, documentatie en verspreiding van het authentieke erfgoed van Don Guido Bortoluzzi. Dankzij zijn inspanningen blijft dit denkmodel behoed voor sensatiezucht en verankerd in een volwassen, eigentijdse theologie die wereldwijd toegankelijk wordt gemaakt [^21].
Conclusie
Het overboord zetten van het concordisme is de doorslaggevende stap geweest in de receptie van het werk van Don Guido Bortoluzzi. Door zijn schouwingen niet langer te dwingen in een wringend traditionalistisch keurslijf, is gebleken dat zijn visioenen geen zweverige mystiek of hachelijke tekstverklaringen bevatten, maar een haarscherpe biologische en geestelijke systeemlogica. Door de “rib” te herstellen naar haar oorsprong van Tzela — de genetische flank en afspiegeling van de mens — spreken theologie, genetica en taalwetenschap eindelijk exact dezelfde taal.
Voetnoten en Bronvermelding
[^1]: Bijbel, Genesis 2:21-22. Vergelijk de traditionele vertalingen (zoals de Statenvertaling of de Vulgaat) met de Hebreeuwse Codex Leningradensis.
[^2]: Giacobbi, R. (Ed.) (2003). Genesis Biblica: Prima parte della Genesi alla luce delle rivelazioni date a don Guido Bortoluzzi. Edizioni San Paolo / Nuovi Scrittori.
[^3]: Luns, H. De ontrafeling van de bijbelse terminologie (Tzela, Adam en Benei HaElohim). Verhandeling over de invloed van de Vulgaat (costa) op moderne bijbelvertalingen.
[^4]: Pac, A. (2026). La creazione della donna e il superamento del concordismo. Artikelenreeks gepubliceerd op Theorigins.it.
[^5]: Geudens, J., & Luns, H. De Systeemsynthese Geudens-Luns in het Model-Bortoluzzi. Studie naar de chromosomale integriteit en de instandhouding van de menselijke soort.
[^6]: Luns, H. (2013). Een Evaluatie van de Bijbelse Ontstaansgeschiedenis: Uit de geschriften van pastoor Guido Bortoluzzi met commentaar van prof. Renza Giacobbi.
[^7]: Giacobbi, R., & Redactie team Bortoluzzi (1995–2016). Documenti di studio sul concordismo e sulla protologia pura.
[^8]: Bortoluzzi, G. Private geschriften en openbaringsverslagen (1968–1991). Bewaard en geanalyseerd door de werkgroep rondom prof. Renza Giacobbi.
[^9]: Pac, A. Analisi critica delle fonti e deduzioni umane nelle visioni di don Guido. Theorigins.it.
[^10]: Brown, F., Driver, S. R., & Briggs, C. A. (1906). A Hebrew and English Lexicon of the Old Testament (BDB). Lemma: צֵלָע (tsela / tzela): “rib, side, flank, chamber, reflection”.
[^11]: Luns, H. (2026). Genesis, Biologie en Verlossing. Publicatie over de genetische en biologische implicaties van de scheppingsakten in Genesis 1-3.
[^12]: Giacobbi, R. De Genesis van de mens en de hedendaagse wetenschap. Raadpleegbaar via guidobortoluzzi.org.
[^13]: Geudens, J. Pastorale Beschouwingen over de Erfzonde en de Menselijke Genetica.
[^14]: Pac, A. La creazione della donna, paragrafo “L’innocenza della Prima Donna”.
[^15]: Bortoluzzi, G. Archivio Storico delle Rivelazioni Protologiche (1974–1988).
[^16]: Giacobbi, R. (Ed.) (2003). Genesis Biblica, hfdst. IV: “La genesi biologica della prima donna”.
[^17]: Luns, H. The Bible – Word of God: Theological and Linguistic Inquiries into Genesis and Science.
[^18]: Giacobbi, R. (2008). Il modello della Creazione Mediata: risposta al neo-darwinismo e al creazionismo radicale.
[^19]: Piccarreta, L. Schouwingen en Meditaties over de Schepping.
[^20]: Mezzatesta, A. Documentatie en publicaties omtrent het nalatenschap van Don Guido Bortoluzzi.
[^21]: The Origins Editorial Team (2026). Cooperazione internazionale sull’opera di don Guido Bortoluzzi. Internationale uitwisseling tussen Italiaanse en Nederlandse onderzoeksplatforms.
[^22]: Op de website Theorigins.it van Alex Pac wordt de problematiek rondom de schepping van de vrouw en de traditionele vertaling van de “rib” diepgaand geanalyseerd in artikelen zoals “La creazione della donna e il superamento del concordismo”. De belangrijkste aanvullende inzichten en nuances die Alex Pac op die website belicht met betrekking tot dit onderwerp, zijn de volgende:
- Kritische scheiding tussen schouwing en menselijke deductie: Alex Pac benadrukt op Theorigins.it dat we een scherpe grens moeten trekken tussen wat Don Guido Bortoluzzi zuiver visueel heeft waarnemend ontvangen (de hemelse openbaring van de feitelijke biologische feiten) en de theorieën die hij of prof. Renza Giacobbi er naderhand aan hebben verbonden om het verhaal toch maar te laten stroken met de traditionele Latijnse Bijbelvertaling (het concordisme).
- De mythe van de slaap van Adam: Waar de traditionele exegese stelt dat Adam in een diepe slaap werd gehouden tijdens het wegnemen van de rib, toont Pac aan dat dit idee veeleer voortkomt uit een menselijke harmonisatiepoging. In de visioenen zelf zag Don Guido heel andere dynamieken; de veronderstelling dat Adam compleet bedwelmd of afwezig was, werd vooral in stand gehouden om theologische vragen over de lichamelijke integriteit te bezweren.
- Het verwerpen van een onkritisch fideïsme (fideismo acritico): Pac stelt op de website uitdrukkelijk dat ernstig onderzoek naar de protologie (de leer over het begin van de mensheid) niet gebaat is bij blinde goedgelovigheid. Door de letterlijke interpretatie van een bot/rib los te laten, wordt de weg vrijgemaakt om de Bijbelse teksten te lezen als een uiterst gecomprimeerd, gecodeerd verslag van reële biologische gebeurtenissen (zoals de gemediëerde schepping en genetische overdracht).
- Het herstel van de waardigheid van de Eerste Vrouw: Doordat Pac aantoont dat de “rib-theorie” vooral een product is van latere redactionele en patriarchale tradities, wordt de Eerste Vrouw op Theorigins.it volledig vrijgepleit van enige schuld aan de zondeval. Zij komt naar voren als een volkomen onbevlekt meesterwerk van de Schepper (rechtstreeks gevormd via een goddelijke ingreep op de eicel en de mannelijke kiemcel in similitudine naturae), terwijl de feitelijke rebellie en de zondeval volledig plaatsvonden binnen het ego van de wakkere Adam.